आज, आपण या प्रवासाचा एका एसटी बसच्या नजरेतून अनुभव घेऊया—वैतागलेला चालक, त्रासलेले प्रवासी आणि या खडतर रस्त्यांवर होणाऱ्या बसच्या हालअपेष्टा !

वाडा आणि भिवंडी या ठाणे जिल्ह्यातील दोन तालुक्यांना जोडणारा रस्ता म्हणजे खडतर प्रवासाची परिभाषा ! सिमेंटच्या स्वच्छ रस्त्यांचा आणि गुळगुळीत महामार्गांचा अनुभव घेतलेल्या प्रवाशांसाठी हा रस्ता म्हणजे एक अग्निपरीक्षाच ! आणि जर तुम्ही या मार्गावर एसटी बसने प्रवास केला असेल, तर तुम्ही नक्कीच जाणता की हा प्रवास एका वेगळ्याच कसोटीचा भाग आहे. रोज हजारो प्रवासी हा प्रवास करतात—कोणी कामानिमित्त, कोणी बाजारासाठी, कोणी शिक्षणासाठी. पण त्यांच्यासोबतच या प्रवासात खरा संघर्ष करतो एसटीचा चालक आणि ती बस—जी या खडतर मार्गावर धावते, सुसाट वेग घेताना कधीच विचार करत नाही, आणि प्रवाशांना इच्छित स्थळी पोहोचवण्याची जबाबदारी सांभाळते.

आज, आपण या प्रवासाचा एका एसटी बसच्या नजरेतून अनुभव घेऊया—वैतागलेला चालक, त्रासलेले प्रवासी आणि या खडतर रस्त्यांवर होणाऱ्या बसच्या हालअपेष्टा !

त्या रस्त्यावरचा अनुभव-

सकाळी वाडा एसटी डेपोवर अनेक बसेस धावण्याच्या तयारीत उभ्या होत्या. लालपरीच्या लांबच लांब रांगांमध्ये एक बस भिवंडीच्या दिशेने जायला सज्ज होती. चालक आपल्या मनात काहीशा चिंता आणि नाराजीने बसमध्ये प्रवेश करतो..."आज पुन्हा तोच मार्ग... तेच खड्डे... तेच दगडधोंडे... आणि तेच वैतागलेले प्रवासी!" तो स्वतःशीच पुटपुटतो.

प्रवासी एकेक करत बसमध्ये चढू लागतात. काही रोजचे जाणारे प्रवासी असतात, त्यांना या मार्गावरील त्रासाची सवय झालेली असते. काही नवखे प्रवासी मात्र खिडकीतून बाहेर पाहत स्वतःलाच प्रश्न विचारत असतात—"या बसने जायचं बरं का?"

बसने एक जोराचा हॉर्न दिला,वाहकाने बेल वाजवली आणि प्रवास सुरू झाला!

बसने डेपो सोडला आणि काही अंतर सरळ रस्त्यावरून गेल्यानंतर खरी कसोटी सुरू झाली. वाडा ते भिवंडी मार्ग म्हणजे रस्त्याच्या नावाखाली संपूर्ण खड्ड्यांचा गोफ आहे.

(१) खड्ड्यांतून वाट काढणारा चालक

रस्ता म्हणजे खड्ड्यांची मालिकाच. काही खड्डे एवढे खोल असतात की त्यात चांगली स्कूटरसुद्धा मावू शकेल!

चालक प्रत्येक खड्ड्याला चुकवण्याचा प्रयत्न करतो, पण काही खड्डे एवढे मोठे असतात की त्यांना टाळता येत नाही.

बसच्या चाकांना जबरदस्त धक्के बसतात, समोरचा डॅशबोर्डही जोरजोरात हलतो, आणि बसमध्ये बसलेले प्रवासी अक्षरशः उडतात!

(२) प्रवाशांचा संताप

बस जर हळू नेली, तर प्रवासी ओरडतात—"अहो, वेळेत पोहोचणार आहोत की नाही?" बस जर थोडी वेगात गेली, तर प्रवासी वैतागतात—"अहो, इतके उडवता कशाला?"

(३) बसची हालअपेष्टा

या रस्त्यावरून धावताना बसच्या नट-बोल्टांवरच संकट कोसळते.

सस्पेन्शनची थेट परीक्षाच घेतली जाते !

गियर बदलताना चालकाच्या हाताला जोराचा धक्का बसतो.

बोनटमधून 'कटकट' आवाज येऊ लागतो.

बिचारी बस ! तिच्या इंजिनालाही वाटत असेल—"काय हा प्रवास! रोज असे कष्ट घेऊन मी किती दिवस धावणार?"

खुपरी गावानंतर एक घाट लागतो. खड्ड्यांचा सामना करत करत, बस हळूहळू घाटाच्या दिशेने निघते. घाटरस्त्यांवर अजून एक मोठं आव्हान असतं—भरधाव जाणारे ट्रक आणि टेम्पो !

चालक सतत हॉर्न वाजवत असतो, पण पुढील ट्रकवाले ऐकतील तर तेव्हा !

काही वेळा संकुचित रस्त्यावरून दोन मोठी वाहने एकमेकांना जागा देत मिलीमीटरच्या अंतराने जातात.

या गोंधळात प्रवाशांचे हाल सुरूच असतात. काही जण खिडकीला घट्ट धरून बसतात, तर काहीजण खडखडून हलणाऱ्या सीटांमुळे त्रासलेले दिसतात.

अर्धा प्रवास पार पडल्यानंतर अचानक बस किच्च्च्च्च असा आवाज करत थांबते!

"काय झालं?" "अहो, इंजिन बंद झालं !"

चालक खाली उतरतो. कधी तरी क्लच प्लेट खराब होते, कधी एक्सल तुटतो, कधी इंजिन ओव्हरहीट होते.

प्रवासी आधीच त्रासलेले असतात, आता त्यांच्या सहनशक्तीचा अंत होतो.

"हे रोजचंच झालंय!" "कधी सुधारेल हा रस्ता?" "नवीन बसेस मिळतात, पण त्यांचीही अशीच दैना होते!"

एसटीचं दु:ख सांगायला कुणीच तयार नसतं, पण रोजच्या प्रवासात तिला काय काय सोसावं लागतं, हे तिलाच ठाऊक!

अखेर कसाबसा प्रवास संपतो आणि बस भिवंडी एसटी डेपो गाठते. प्रवासी "बापरे!" म्हणत बसमधून उतरतात. काही जण बसवर हात फिरवून म्हणतात, "पण शाब्बास गं ! तू तरी पार पोचलीस !"

चालकही थकलेला असतो. पण त्याला माहिती असतं—"हे फक्त एक फेरी होती, आता पुन्हा आपल्याला परतीचा प्रवास करायचा आहे!"

वाडा ते भिवंडी हा प्रवास म्हणजे एसटी चालक, प्रवासी आणि बस यांच्यासाठी रोजची कसोटीच आहे.

खराब रस्त्यांमुळे चालकाचा तणाव वाढतो.

प्रवासी त्रासलेले असतात, पण पर्याय नसतो.

नवीन बसेसही या मार्गावर काही दिवसांतच "थकल्या" जातात.

परंतु, अशा खडतर प्रवासानंतरही एसटी बस दुसऱ्या दिवशी पुन्हा तयार असते, प्रवाशांना पोहोचवण्यासाठी!

"ही बस आहे म्हणूनच प्रवास शक्य आहे, ही बस आहे म्हणूनच गावं शहरांशी जोडली जात आहेत!"

अशा खडतर रस्त्यांवर दिवसेंदिवस लालपरीची सेवा अविरत सुरूच आहे! 🚍